no
16η Μαρτίου 25η Μαρτίου 28η Οκτωβρίου Α.Ε.Μαρίου Α.Ε.Σ. Κυνουρίας Α.Ο.Σ.Λ Α.Σ. TKD Λεωνιδίου Α.Σ."Αρκάς" Α.Σ.Λεωνιδίου Α.Τ.Λεωνιδίου Αβραντίνης Αγ.Βασίλειος Αγγελίες Άγιος Βασίλειος Αγρότες Αγροτικός Συνεταιρισμός Αγώνες δρόμου Αγωνιστική Συνεργασία ΑΔΜΗΕ ΑΕΠΙ Αθλητικά Αιμοδοσία Αλιεία Άλλα αθλήματα ΑΜΕΑ Αμπελουργοί Αμυγδαλιά Ανακοινώσεις Αναπτυξιακή Πάρνωνα Ανέλιξη Ανεξάρτητοι Έλληνες Άνεργοι Ανοιχτή συνέλευση ΑΝΤΑΡΣΥΑ Αντένα Αντιφασίστες Αξίζει να δείτε Άξιον Εστί απάτες απεργία Απογραφή 2011 Αποζημιώσεις Απόκριες Απόλλων Τυρού άποροι Αποστολόπουλος Απόψεις Απρόβλεπτα Άργος Αργυράκη Άρθρα Αρκαδία Αρκαδικό Πανόραμα Αρκαδικός Άρση βαρών Αρχαιολογία Αρχείο Τσακωνιάς Αρχιτέκτονες Αστεία Αστέρας Τρίπολης Άστρος Αστυνομία Ασφαλιστικά ταμεία ΑΤΕ ατύχημα Αυτοκίνητο Βαλασόπουλος Βασκίνα Βέμμος Βενιζέλος Βιβλίο Βίντεο Βιογραφικό Βιτζηλαίου Βλάσης Βλησιδιά Βουδούρης Γ.Ε.Φ. Γ.Σ.Τυρού Γενική Συνέλευση Γεύσεις Ελλήνων εκλεκτές Γεωργοί γηροκομείο Γιαννακόπουλος Γιαννακούρας Γιορτή Κρασιού γιορτή μελιού Γιορτή μελιτζάνας Γιορτή του Ψαρά Γλυππία γλυπτική Γνώμες Γόντικας Γυμνάσιο Γυναίκα Δ.Ε.Τυρού Δ.Ο.Υ. Δαλιάνης δανειολήπτες Δασαρχείο ΔΕΔΔΗΕ Δέδε ΔΕΗ ΔΕΚΟ Δελτία τύπου ΔΗ.ΣΥ. ΔΗΚΕΝΚ Δημ.Ραδιόφωνο Τρίπολης ΔΗΜΑΡ Δημοπρασία Δήμος Β.Κυνουρίας Δήμος Γορτυνίας Δήμος Λεωνιδίου Δήμος Ν.Κυνουρίας Δήμος Νότιας Κυνουρίας Δήμος Τυρού Δημοσκόπηση Δημοτικό Συμβούλιο Δημοτικό Σχολείο δημοψήφισμα Δια Βίου Μάθηση Διαγωνισμός Διαδίκτυο δίαθλο διακοπή ρεύματος Διαμαρτυρία Διαμονή Διανομή τροφίμων διασκέδαση Διατροφή Δικαιοσύνη Δράκος Δράσεις Κυνουρίας Δράση Δρίτσας Δυνατή Πελοπόννησος δυστύχημα δωρεά ΕΕΣΠΟΦ εθελοντισμός Εθνική Ελλάδας Εθνική Συσπείρωση Εθνική Τράπεζα ει Ειδήσεις Ειδικό Σχολείο Εκδηλώσεις Εκδρομή Έκθεση Έκθεση Φωτογραφίας Εκκλησία Εκλογες Εκλογές Εκπαίδευση Εκτελεστική επιτροπή ελαιοπαραγωγοί ΕΛΓΑ Ελιά Ελλάδα ΕΛΜΕ ΕΛΤΑ Εμβολιασμοί Εμπορικός σύλλογος Ενδιαφέρουν Ενέργεια Ενίσχυση Επιχειρήσεων Ένωση Ξενοδόχων ΕΟΜΜΕΧ ΕΟΠΥΥ ΕΠΑΛ επέτειοι επιδόματα Επιδοτήσεις Επικαιρότητα Επιμελητήριο Αρκαδίας Επιστολές Επιτροπή Παιδείας Επιχειρηματικότητα ΕΠΟ ΕΠΣΑ Έργα Εργασία Εργαστήριο Εργατικό κέντρο ΕΡΤ ΕΣΗΕΑ ΕΣΠΑ Εύη Τατούλη Ευθυμογράφημα Ευχές ΕΦΕΤ Ζαρίτσι Ζαχαριάς ζωγραφική Ζώταλης Ηλιοπούλου ημερίδα Θέατρο θέατρο σκιών Θεοδωράκη θεοδωράκης Θεοφάνεια θηροφύλακες Ι.Μ.Αγίου Νικολάου Καρυάς Ι.Μ.Αγίου Νικολάου Σύντζας Ι.Μ.Ελώνης ΙΕΚ ΙΚΑ ΙΚΑ. Ισοπολιτεία Ιστορικά Κ.Ε.Δ.Ε Κ.Ε.Ε. Κ.Ε.Π. Κ.Ε.Φ. καιρός Καλαθά Καλλικράτης Καρβελάς Καρδαράς καταγγελίες Καταδυτικό πάρκο κατηγορία κατοικίδια Καύσιμα ΚΕΚ Κέντρο Υγείας ΚΙ.ΔΗ.ΣΟ. Κίνηση ΚΚΕ Κλειστό Γυμναστήριο ΚΝΕ Κοινωνία Κοινωνικά Κοινωφελής Επιχείρηση κολύμβηση Κοντοζαμάνης Κοσμάς Κόσμος Κοτρώτσος Κουκλοθέατρο Κουνουπιά Κουτρούκης ΚΠΝΝΑ Κρυονέρι ΚΤΕΛ Κτηματική Υπηρεσία Κτηματολόγιο κτηνοτρόφοι κυκλοφοριακό Κυνηγετικός Σύλλογος Κυνηγοί Κυνουρία Κύπρος Κωνσταντινόπουλος Λαϊκή αγορά Λαϊκή Ενότητα Λαική συσπείρωση Λαϊκή συσπείρωση Λάκκος Λάκος Λακωνία Λαλουδάκης Λαογραφία ΛΑΟΣ λαχειοφόρος Λειβαδά Λειβάδι Λεκκός Λεωνίδιο Λιβάδι Λιμάνι Λιμενικό Σώμα Λιμενικό Ταμείο λογιστές Λύκειο Λυκουρέντζος Λυμπεροπούλου Λυσίκατος μαγειρική Μανδρώνης Μάνος Μανώλης Μαρί Μαρνέρης Μελισσοκόμοι Μελιτζάzz Μητέρα Μηχανικοί Μιχελάκης μνημόσυνο Μορφωτικός Σύλλογος Μοτοπαρέα Μοτοσικλέτα μουσεία Μπακούρης Μπαμπαδήμας Μπάσκετ Μπερτζελέτος Μπιρσίμ ν Ναρκωτικά Νατάσα Πετρούλια Ναυτικοί ΝΔ Νέα Γρίπη Νέα Πελοπόννησος Νεολαία ΠΑΣΟΚ νηπιαγωγείο Νικολάκου Νομαρχία Αρκαδίας Νότια Κυνουρία Ξενοδόχοι Ο άλλος δρόμος Ο τόπος μας Ο.Τ.Ε. ΟΑΕΔ ΟΑΕΕ ΟΓΑ Οδηγίες Οικοδόμοι Οικολόγοι Οικονομία Οικονομική επιτροπή Οινοπαραγωγοί ΟΚΕ Ολυμπιακός Λεωνιδίου ομιλία Ομογένεια Ομοσπονδία TKD ITF ΟΝΝΕΔ ΟΠΕΚΕΠΕ Όραμα-Γνώση-Πρόοδος Ορειβασία ΟΤΑ Ουράνης Π.Ο.Ε. Παγώνης ΠΑΖΛ Παιδί Παιδίατρος Παιδική Χαρά Παιδική Χορωδία παιδικός σταθμός παλαίμαχοι Παλαιοχώρι ΠΑΜΕ Παναγιωτόπουλος Παναρκαδική ομοσπονδία Παναρκαδικό Νοσοκομείο Πανελλήνιες Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου πανηγύρια Παπαδημητρόπουλος Παπαηλιού Παπαθανασόπουλος Παπαμιχαήλ Παπανδρέου Παραλία Τυρού Παραλίες παράξενα Παρθενώνας Πάρνωνας Παρουσίαση ΠΑΣΟΚ Πάσχα Πατσαρίνος Πάχος Πεζοπόροι Τυρού Πελετά Πελοποννησιακή Ένωση Πελοπόννησος Πελοπόννησος Οικολογική Πελοπόννησος Πρώτα Πέρα Μέλανα Περιβάλλον Περιοδικό Περιφέρεια Πελοποννήσου Πηγάδι Πλάκα Πλατανάκι πο Ποδήλατο Ποδόσφαιρο Ποίηση Πολεμική Αεροπορία Πολιτικά Πολιτική προστασία Πολιτισμός Πολιτιστικός Σύλλογος πολύτεκνοι Ποτάμι Πούλιθρα Πραγματευτή Πρασιές Πραστός προκηρύξεις Πρόσωπα Πυργούδι Πυροσβεστική ραδιόφωνο Ρέππας ρετρό Ρολόι Σαλάκος Σαμαράς Σαμπατική ΣΑΟΟ Σαπουνακέϊκα Σαραντάρης σεισμός σεμινάριο ΣΕΤΕ Σιδηρόδρομος Σινεμά Σιώρας Σπηλαιολόγοι Στατιστική Υπηρεσία ΣτΕ Στίβος στρατολογία Σύλλογος "Αγ.Απόστολοι" Σύλλογος "Αθηνά" Σύλλογος "Απόλλων" Σύλλογος "Λεωνίδιον" σύλλογος Βασκινιωτών Σύλλογος γονέων Σύλλογος Δαφνώνας Συμπολιτεία Συναυλία Συνέδριο συνέντευξη συνταγές Συνταξιούχοι ΣΥΡΙΖΑ. σχόλια Σωματείο Γυναικών Τ.Ε.Ε. ΤΑΞΙ Τατούλης τέλη τέννις Τέχνη Τεχνικό Πρόγραμμα Τεχνολογία Τηγάνι τηλεόραση τοξοβολία Τοπικά Τοπικό Αρχείο Τουρισμός Τράπεζα Πειραιώς τράπεζες Τρίαθλο Τριανταφύλλου Τρίτεκνοι Τροχαίο Τροχάνη Τσακωνιά Τσακώνικη διάλεκτος τσακώνικη μελιτζάνα Τσακώνικη υφαντική Τσακώνικος Συνεταιρισμός Τσακώνικος Συνεταιρισμός Γυναικών Τσακώνικος Χορός Τσέρφο Τσιγκούνης Τσικνοπέμπτη Τσιλιβής Τσιτάλια ΤΣΜΕΔΕ Τυρός Υγεία ΥΠΕΣ Υποθηκοφυλακείο Υποτροφίες Υπουργείο Πολιτισμού Φ.Ο.Σ.Λ. Φάμπρικα Πολιτισμού Φαρμακοποιοί Φεστιβάλ Φεστιβάλ αναρρίχησης Φεστιβάλ Μελιτζάνας Φιλαρμονική φιλόζωοι Φίλοι Εθνικής Ελλάδος Φορέας Διαχείρισης Οικολογικού Πάρκου Φορείς φορολογία Φορολογικά Φόρος ακινήτων Φωκιανό Φωτογραφία Φωτογραφίες ΧΑΔΑ Χαμόγελο του παιδιού Χάρτες Χείλαρης χιούμορ Χορευτικό συγκρότημα Χορευτικός Όμιλος χοροεσπερίδα Χορός Χορωδία Χουζούρης Χούνη Χριστούγεννα Χρονογράφημα Χρυσή Αυγή ψάρεμα Ψαρολόγος ψήφισμα Ψυχολογία Ωδείο ώρα Beach Soccer Beach Tennis Beach Volley Events Facebook I Love GR Leader Photo Gallery Pizza Rally Taekwon Do Taxisnet TKD WTF Toolbar Video WWF

Πρόλογος

Στις  6 Ιουλίου 1944, ημέρα Πέμπτη, εκτελέστηκαν πάνω από το σημερινό Λύκειο Λεωνιδίου, από τους ναζιστές κατακτητές και τους συνεργάτες τους, 11 πατριώτες (8 άνδρες και 3 γυναίκες). Αυτή ήταν η τρίτη και τελευταία επιδρομή των ναζιστών στο Λεωνίδιο.
Επίσης  την προηγούμενη μέρα εκτελέστηκαν στο Λεωνίδιο ο Χρήστος Λάμπρου, που καταγόταν από τη Λίμνη Ευβοίας, ήταν στέλεχος του ΕΛΑΣ με το ψευδώνυμο Πέτρος και ο Νίκος Βαλτζής από το Κρανίδι, που ήταν σε αναπηρικό καροτσάκι, παράλυτος από από τη μέση και κάτω, από κρυοπαγήματα στον Ελληνο-Ιταλικό πόλεμο της Αλβανίας και στέλεχος του ΕΑΜ Κρανιδίου.
Στην ίδια επιδρομή δολοφονήθηκε στο Μεγάλο Ρέμα, κοντά στον Πραστό, αρχές Ιουλίου 1944, ο Πάνος Μαυράκης, που καταγόταν από το Άργος και ήταν συμβολαιογράφος στο Λεωνίδιο και στέλεχος  του ΕΑΜ Κυνουρίας.
Επίσης τραγικό θάνατο, ,από ταγματασφαλίτες, είχε ο γιατρός Γιάννης Παν. Κούκος, από τον Άγιο Βασίλη, στέλεχος του ΕΑΜ. Το σχετικό τραγούδι λέει ότι  τον σκότωσε ο Κρητικός ή Λαγός από το Καστρί, μέσα στην εκκλησία των Βρεσθένων.
Την πρώτη Φεβρουαρίου 1944, στην πρώτη επιδρομή των ναζιστών, εκτελέστηκε στο Λεωνίδιο ο Θεόδωρος Χρ. Κολενδριανός και το Πάσχα 1944, στη δεύτερη επιδρομή των ναζιστών, πιάστηκε στη Βασκίνα και εκτελέστηκε στη Λακωνία ο Ντίνος Αναστ. Κυρίος (Ντινάρας), που ήταν υπεύθυνος του ΕΑΜ στη Βασκίνα.
Στην  τελευταία επιδρομή των ναζιστών, αρχές Ιουλίου 1944, πιάστηκαν αιχμάλωτοι και οδηγήθηκαν ως όμηροι στη Γερμανία- Αυστρία αρκετοί πατριώτες από την περιοχή  μας, όλοι ήταν άτομα 18-25 ετών.

Εισαγωγή

Χίτλερ και Μουσολίνι
Όταν αναφέρομαι στην ξένη κατοχή, δεν εννοώ τον ιταλικό και γερμανικό λαό, που και αυτοί υπέφεραν από τους ναζιστές του Χίτλερ και τους φασίστες του Μουσολίνι, με εξορίες, διώξεις, φυλακίσεις, δολοφονίες. Οι λαοί αυτοί οδηγήθηκαν στον πόλεμο με ανυπολόγιστες καταστροφές για τις χώρες τους..
Αναφέρομαι σε αυτούς που με τη βία επέβαλαν το ναζισμό και το φασισμό και οδήγησαν στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Ήταν η εποχή που στην Ευρώπη είχε κυριαρχήσει η πανούκλα του ναζισμού και του φασισμού και πολλές χώρες, όπως  Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία είχαν δικτατορίες με συγγενείς ιδεολογίες.
ΟΙ Έλληνες πολιτικοί κρατούμενοι, κυρίως κομμουνιστές, που ήταν στις φυλακές ή εξορίες, και οι 400 περίπου πολιτικοί κρατούμενοι στην ακροναυπλία, ζήτησαν με γράμμα στο Μεταξά να πάνε να πολεμήσουν στην πρώτη γραμμή του μετώπου.  Σε απάντηση τους ζητήθηκε να υπογράψουν πρώτα δήλωση μετανοίας και τους παρέδωσε ο υπουργός του Μεταξά Κ. Μανιαδάκης στους Γερμανούς όταν αυτοί κατέλαβαν τη χώρα τον Απρίλη του 1941. Μερικοί κρατούμενοι βέβαια είχαν προλάβει να δραπετεύσουν από τα νησιά που ήταν εξόριστοι.
Από το Μάη 1941 εγκαταστάθηκαν στο Λεωνίδιο οι  Ιταλοί καραμπινιέροι, αρχικά στο σπίτι του Μπακαλούμου και μετά στο σπίτι της κυρά Στέλλας δίπλα στο ηρώον. Οι Γερμανοί εγκαταστάθηκαν στις μεγάλες πόλεις.
Στις 6 Αυγούστου 1943 ένας λόχος ανταρτών του ΕΛΑΣ ήλθαν στο Λεωνίδιο, με επικεφαλείς τους Γιάννη Σαρρή ή Σαρρήγιαννη, Κώστα Απαλοδήμα, Παρασκευά Λεβεντάκη, Γιάννη Μακρή, για να συλλάβουν τους Ιταλούς. Έγινε μια μικρή μάχη, χωρίς επιτυχία,  οι Ιταλοί αμύνθηκαν και ταμπουρώθηκαν στην Πλάκα. Στις 7 Αυγούστου 1943 ήλθε από το Ναύπλιο ιταλικό πολεμικό πλοίο και παρέλαβε τους Ιταλούς καραμπινιέρους.  Από εκείνη την ημέρα η περιοχή από το Άστρος μέχρι το Κυπαρίσσι ήταν ελεύθερη χωρίς κατακτητές.

Το ΕΑΜ στο Λεωνίδιο

Αφίσα του Ε.Α.Μ στην κατοχή
Το ΕΑΜ εγκαταστάθηκε επίσημα στο σπίτι του Χαρμαντά, με υπεύθυνο τον Γιάννη Κουράφα, με το ψευδώνυμο Κώστας Παπάς, από τη Δυρράχιο Μεγαλόπολης. Το σπίτι βρίσκεται  απέναντι  από το σημερινό υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας, η οργάνωση των νέων  ΕΠΟΝ εγκαταστάθηκε στο σπίτι του Ροζάκη, και η επιμελητεία του αντάρτη  ΕΤΑ στην καμάρα του Θ.Σμύρου, αυτά είναι δίπλα από την πλατεία 25 Μαρτίου.
Στο λιμάνι της Πλάκας ορίσθηκε υπεύθυνος ο Νίκος Παπαγιαννόπουλος  από τα Νιάτα με βοηθό τον Αγγελή Διατσίγγο. Ο Λευτέρης Χαïδεμένος, που ήταν στον Πειραιά, φρόντιζε για την αποστολή φαρμάκων, όπλων, πυρομαχικών και τροφίμων για τους αντάρτες.
Η οργάνωση είχε αποκτήσει και καΐκι με ένα πολυβόλο στο κατάστρωμα, ναυτικό ΕΛΑΝ, με πλήρωμα τους Γιώργο Μπουρνάκη ή Γιωργούτσο , Νίκο Καραχάλιο και Ντίνο Τσουκάτο ή Ντουβλέκη.

Άρχισε να οργανώνεται η τοπική αυτοδιοίκηση, η λαϊκή δικαιοσύνη, τα σχολεία. Την πρώτη Οκτωβρίου 1943 ορίσθηκε από το ΕΑΜ προσωρινή κοινοτική επιτροπή με πρόεδρο τον  Νίκο Πουτσελά και μέλη Κοσμά Καττή, Β. Τρούμπα, Αρ. Μαλλάτο, Αθ. Κατσίγκρη και Λ. Λεκκό.
Το Νοέμβριο 1943 έγιναν κοινοτικές εκλογές  και πρόεδρος εκλέχτηκε ο γιατρός Παν. Ρέππας, ο Τρ. Σαρρής ορίσθηκε επίτροπος για τα εκκλησιαστικά και ο δικηγόρος Ν. Βουγάς ορίσθηκε πρόεδρος του Λαϊκού δικαστηρίου αλλά παραιτήθηκε σε ένα μήνα και τον αντικατέστησε ο  Γιώργος Γεωργαντώνης. Δημόσιος κατήγορος ήταν ο Μανώλης Αλεξάκης και γραμματέας ο Γιώργος Ρουμπάνος.
Δημιουργήθηκαν θεατρικές ομάδες σε Λεωνίδιο, Τσιτάλια, Παλιοχώρι, έπαιξαν θεατρικά έργα όπως η  Γκόλφο, το Φυντανάκι και άλλα.
Από το Λεωνίδιο πήγαν αντάρτες στον ΕΛΑΣ, για μικρό ή μεγάλο διάστημα, οι:
Αργύρης Τσουκάτος ή κουρεψομούστακος, Ανδρέας Χαϊδεμένος, Δημήτριος Χαϊδεμένος, Τάσος Χαϊδεμένος, Γιώργος Ζαραφωνίτης, Βαγγέλης Βλάχος ή Λειβαδιάς, Γιώργος Χαραμής, Γιώργος Δολιανίτης (χασαπάκι), Φίλιππας Αλ. Γούσγουλας, Φίλιππας Σπ. Γούσγουλας, Σπύρος Σταματίου ή Γαλύφος, Δημ. Ηλ. Σμύρος που σκοτώθηκε στη μάχη του Μυστρά  στις 10 Οκτωβρίου 1944, Ηλίας Αντ. Λεκκός ή Γκέγκας που σκοτώθηκε στη μάχη της Αθήνας το Δεκέμβρη 1944, Μιχάλης Γ. Διατσίγγος που σκοτώθηκε στη μάχη της Αθήνας, Ηλίας Ρουσάλης ή Μάπουρας που σκοτώθηκε στη μάχη της Αθήνας, Ηλίας Σπ. Γκιουζέλης, Νίκος Δημ. Σαράντης, Θανάσης Σπ. Γριλής, Ευάγγελος Αλ. Μπαξεβανόγλου, Νίκος Κοζομπόλης, Νίκος Χρ. Καρμανιόλας, Θανάσης Χρ. Καρμανιόλας, Παναγιώτης Κυρίος ή Πικιαρούδης, Μιλτιάδης Σκαραντάβος,  Παντελής Σταυρόπουλος, Μανώλης Χείλαρης ή Λεωτσάκος που έλαβε μέρος στη μάχη του Μυστρά, Λέος Σιώρας που πήρε μέρος στη μάχη της Αθήνας, Γιώργος Κ. Πουτσελάς, Χρήστος Γεωργαντώνης, Χρήστος Παπαδόπουλος που ήταν Γεωπόνος στο Λεωνίδιο και στέλεχος του ΕΑΜ.
Πολλοί επίσης πήγαν αντάρτες του ΕΛΑΣ από Άγιο Βασίλη, Πλατανάκι, Παλιοχώρι, Κοσμά, και Τυρό.

Οι επιδρομές των Γερμανών

Την ησυχία των κατοίκων της περιοχής μας διέκοψαν τρεις επιδρομές των Γερμανών.
Η πρώτη έγινε στις 30 Ιανουαρίου 1944 και οι γερμανοί παρέμειναν 2-3 ημέρες. Πέρασαν από τον Κοσμά και έκαψαν 500 από τα 504 σπίτια με όλα τα υπάρχοντα. Η ανθρώπινη βαρβαρότητα στη χειρότερη μορφή της. Βέβαια οι Κοσμίτες ακόμη δεν έχουν αποζημιωθεί από τη Γερμανία γι’ αυτή την καταστροφή.
Στο Λεωνίδιο συνέλαβαν τον Θόδωρο Χρ. Κολενδριανό, που ερχόταν από τη Σαμπατική, όπου είχε πάει να παραλάβει  πράγματα δικά του από ένα καΐκι που ήλθε από τον Πειραιά. Τον εκτέλεσαν κοντά στο σημερινό κέντρο υγείας.
Η δεύτερη επιδρομή έγινε το Πάσχα 1944  και σ’ αυτή μετείχαν πολλοί ταγματασφαλίτες (Έλληνες συνεργάτες των Γερμανών), όπως ο μόνιμος συνταγματάρχης Παν. Δεμέστιχας από την επαρχία Γυθείου. Ο ίδιος ήταν και υπουργός εσωτερικών στην κατοχική κυβέρνηση του Ιωάννη Ράλλη. Μετά την κατοχή ο Δεμέστιχας δικάσθηκε ως δοσίλογος και πέθανε στη φυλακή, την ίδια τύχη είχε και ο κατοχικός πρωθυπουργός Ι. Ράλλης.
Στη Βασκίνα συνέλαβαν τον Ντίνο Αν. Κυρίο ή Ντινάρα, που ήταν υπεύθυνος του ΕΑΜ Βασκίνας, τον εκτέλεσαν στη Λακωνία.
Τα στελέχη του ΕΑΜ κρύφτηκαν για να γλυτώσουν. Ο Παν. Γριμπιλής, φαρμακοποιός από τη Σκάλα Λακωνίας, ήταν υπεύθυνος του ΕΑΜ Λεωνιδίου, μετά τον Γιάννη  Κουράφα (Παπά). Ο Γριμπιλής κατέβηκε στη στέρνα του Λεκού, παρέμεινε 2-3 μέρες, Φαγητό του κατέβαζε η Μαρίκα Παπαδοπούλου, που ο άνδρας της  ήταν  Γεωπόνος και στέλεχος του ΕΑΜ Λεωνιδίου. Ο άνδρας της είχε κρυφτεί στο ταβάνι του σπιτιού με 2 άλλους για 3 ημέρες.
Στις 23 Ιουνίου 1944 άρχισε η τρίτη επιδρομή των Γερμανών στον Πάρνωνα, ήταν 12000 Γερμανοί και πολλοί ταγματασφαλίτες, όπως ο Φίλιππας Ποντίκης από το Καστρί, ο Σοφιανός  Σκιτζής από το Ελαιοχώρι, ο Γιάννης Κόντος από το Ναύπλιο που έκανε το διερμηνέα, μερικοί από το Κρανίδι και άλλοι.
Δεν άφησαν όρθιο τίποτα, όλοι οι κάτοικοι έφευγαν από τα χωριά και προσπαθούσαν να κρυφτούν, τα  βουνά ήταν γεμάτα από τρομοκρατημένους κατοίκους. Οι κατακτητές σκότωσαν στο πέρασμά τους 400-500 αμάχους, μόνο στα Βούρβουρα σκότωσαν 34 άτομα.
Στη διαδρομή τους έπιαναν όποιον θεωρούσαν ύποπτο, έπιασαν και μερικούς αντάρτες τους οποίους εκτέλεσαν έξω από το μοναστήρι της Καρυάς (Γιώργο Καρακάση, Αργύρη Καφαντάρη).
Όσους είχαν συλλάβει, ερχόμενοι από την  Παλιόχωρα και το δρόμο της Έλωνας τους έφεραν δεμένους στο Λεωνίδιο, την Τρίτη 4 Ιουλίου 1944, και τους έκλεισαν στο Δημοτικό σχολείο.
Στις 3 Ιουλίου ημέρα Δευτέρα πέρασε η γερμανική φάλαγγα  από την Παλιόχωρα. Εκεί έπιασαν τους Σπύρο Λυσίκατο (18 ετών τότε), Μιχάλη Λυσίκατο (Μερκούρη), Θόδωρο Τσουκάτο (Ποσειδώνα), Θόδωρο Σιώρα (Μητρέλη), Παν. Λυσίκατο (Καλέρη), Μανώλη Λυσίκατο (μάνο), Σταμάτη Λάτση , Νίκο Λυσίκατο (Σαΐτα), Παν. Σιώρα (τραμπούλο),Μιχ. Αρβανιτάκη (καϊκά), Μανώλη Ανεζύρη (Μπιλόζη),Ι. Δραπέτη, όλοι τους από τα Μέλανα.
Από τον Τυρό-Σαπουνακέϊκα έπιασαν  τους Ηλία Πολίτη, Γιάννη Παρασκευά, Μιχ. Λαλουδάκη, Σταύρο Λυρή, Σταύρο Δολιανίτη, Γιάννη Δολιανίτη, Γιώργο Εγγλέζο, Σαρ. Κατσικόγιαννη, Παν. Κότσυφα, Θόδωρο Κορολόγο.
Από Βασκίνα τους Παν. Ηλ. Μάνο (Πάγκαλο), Θόδωρο Δ. Λάτση, Ηλία Γ. Κυρίο ή Πρέζα,
Από το Λεωνίδιο έπιασαν την Ειρήνη  Ηλ. Χείλαρη που ήταν παντρεμένη με τον Παύλο Μπουζάνη αντάρτη του ΕΛΑΣ, το Γιώργο Καλλατζή που ήταν γραμματέας της κοινότητας Λεωνιδίου, Γιώργο Πουλέτσο, Στέλιο Κοντολέων (Κάρα).
Όλους αυτούς τους όμηρους, 600 περίπου άτομα, τους συγκέντρωσαν στην Κόρινθο και τους πήγαν να δουλέψουν στα εργοστάσια της Γερμανίας-Αυστρίας. Δεν  κράτησαν τους Γιάννη Δραπέτη, Μαν. Ανεζύρη, Παν. Ηλ. Μάνο (Πάγκαλο), Γιώργο Καλλατζή, τους άφησαν να επιστρέψουν στα χωριά τους.
Όλους αυτούς τους όμηρους τους απελευθέρωσε ο Σοβιετικός Στρατός το Μάϊο 1945 και με πολλές δυσκολίες  επέστρεψαν αρχές  Ιουνίου στα χωριά τους. Οι Μιχ. Αρβανιτάκης από το Μέλανο και ο Ηλίας Κυρίος από το Λεωνίδιο δεν επέστρεψαν, πέθαναν εκεί από τις κακουχίες.
Η επιδρομή αυτή έγινε διότι στις 6 Ιουνίου 1944 έγινε η συμμαχική απόβαση στη Νορμανδία, ο Σοβιετικός στρατός εβάδιζε προς τη Γερμανία ελευθερώνοντας τις χώρες που περνούσε. Οι μέρες του ναζιστικού καθεστώτος ήταν μετρημένες.
Οι Γερμανοί στην Ελλάδα επήραν εντολή να επιστρέψουν. Πριν φύγουν όμως ήθελαν να ξεκαθαρίσουν το έδαφος από τους αντιπάλους για να έχουν ασφαλή την οπισθοχώρηση.

Οι κλούβες

Εκτός από τους όμηρους, οι Γερμανοί έπιασαν στις 5 Ιουλίου και τους Γιάννη Λάτση (Μπάσο), Νίκο Κυρίο ή Τσάνα, Βασίλη Ν. Καττή από Βασκίνα και Τάκη Γ.Μακρυμίχαλο από Λεωνίδιο και τους έκλεισαν στο Δημοτικό σχολείο μαζί με τους άλλους. Τους έστειλαν μαζί με τους όμηρους σε Ναύπλιο, Κόρινθο και τους χρησιμοποίησαν για τις κλούβες των τραίνων.
Τα τραίνα έκαναν διαδρομές Κόρινθο-Πάτρα, Κόρινθο-Τρίπολη, Κόρινθο-Αθήνα. Οι κλούβες ήταν βαγόνια που τα τοποθετούσαν μπροστά, μετά έβαζαν δύο βαγόνια κενά και μετά ήταν η μηχανή και τα υπόλοιπα βαγόνια με το φορτίο. Οι κλούβες είχαν γύρω-γύρω συρματόπλεγμα και κάτω από την κλούβα είχαν τοποθετήσει εκρηκτικά που συνδεόταν με καλώδιο με τα υπόλοιπα βαγόνια. Μέσα στις κλούβες έβαναν σε κάθε διαδρομή 25 κρατούμενους και όταν γινόταν επίθεση από τους αντάρτες οι γερμανοί θα ανατίναζαν τις κλούβες και θα σκοτώνονταν οι κρατούμενοι.
Ο Γιάννης Λάτσης ήταν για 62 ημέρες στην κλούβα, Οι Τάκης Μακρυμίχαλος και Βασίλης Νικ. Καττής ήταν στην κλούβα που έκανε τη διαδρομή Κόρινθος Πάτρα. Αρχές Σεπτεμβρίου 1944 οι αντάρτες, θέλοντας να απελευθερώσουν τους κρατούμενους κατέστρεψαν τη διαδρομή του τραίνου στη θέση Λαμπίρη ή ανατίναξη, κοντά στο Αίγιο.
Όταν πλησίασε το τραίνο και πριν σταματήσει οι Γερμανοί το ανατίναξαν. Ο μόνος που γλύτωσε ήταν ο Κ. Κοκοκιός από τα Βούρβουρα, επίσης σκοτώθηκε ο αντάρτης που πήγε να ανοίξει την πόρτα του τραίνου, οι υπόλοιποι 24 στην κλούβα σκοτώθηκαν.

Οι εκτελέσεις

Η οργάνωση του ΕΑΜ πληροφορήθηκε ότι έρχονται Γερμανοί και ενημέρωσε τους πολίτες. Ο Χρήστος Λάμπρου (Πέτρος), που ήταν στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΛΑΣ, πήρε όλα τα χαρτιά της οργάνωσης και προσπάθησε να φύγει  νύχτα προς το βουνό, συνάντησε όμως ένα Γερμανό στρατιώτη, αντάλλαξαν πυροβολισμούς και σκοτώθηκε ο Πέτρος. κοντά στο σπίτι του Τσόκρη.
Ο Νίκος Βαλτζής, που ήταν παράλυτος στο καρότσι, ήταν παντρεμένος στο Κρανίδι, είχε 4 κορίτσια και ήταν πρόεδρος του εργατικού κέντρου Κρανιδίου. Όταν οι Γερμανοί πήγαν στο Κρανίδι αυτός έφυγε με καΐκι, μαζί με τους αντάρτες του Σαρρήγιαννη, που ήταν τότε εκεί, και ήλθαν στο Λεωνίδιο. Έμενε στο ξενοδοχείο Φασουλή, όπου τον συνέλαβαν 5 Ιουνίου δύο ταγματασφαλίτες από το Κρανίδι, τον εκτέλεσαν την ίδια μέρα στο δρόμο προς τη Χατζαλιού.
Την Πέμπτη 6 Ιουλίου 1944, έδωσαν εντολή οι Γερμανοί να συγκεντρωθούν όλοι οι ενήλικοι κάτοικοι στο Δαφνώνα, κοντά στη σημερινή αφετηρία των λεωφορείων. Έκαναν επιδρομή σε κάθε σπίτι για να διαπιστώσουν αν έμεινε κανείς σπίτι του. Ο Γιώργος Ρουμπάνος, γραμματέας του λαϊκού δικαστηρίου, κρύφτηκε στο ταβάνι και δεν πήγε στο ποτάμι.
Όρισαν επιτροπή από τον παπά Δημήτρη Κουτσογιάννη, Κώστα Σταυρόπουλο, Βαρβάρα Σαλάχα που μιλούσε τη γερμανική γλώσσα. Ένας–ένας, άνδρες και γυναίκες περνούσαν μπροστά από την επιτροπή και έλεγαν στους Γερμανούς αν ήταν κάτοικοι Λεωνιδίου, όλοι οι κάτοικοι είχαν προμηθευτεί ταυτότητες από την κοινότητα.
Όταν πέρασε ο Παναγιώτης Γριμπιλής, υπεύθυνος του ΕΑΜ Λεωνιδίου, είχε πλαστή ταυτότητα με το όνομα Ευάγγελος Καρακλής φαρμακοποιός. Ο παπα-Κουτσογιάννης  και η επιτροπή βεβαίωσαν ότι είναι από το Λεωνίδιο και έτσι γλύτωσε ο Γριμπιλής.
Εκεί  συνέλαβαν τον Θωμά Σαραντάκο με το ψευδώνυμο Ιαβέρης και τη γυναίκα του Αλεξάνδρα, ο Ιαβέρης ήταν διοικητής του στρατοπέδου στην Έλωνα, όπου οι αντάρτες κρατούσαν τους μαυραγορίτες και τους συνεργάτες των Γερμανών.
Τελικά οι Γερμανοί πήραν για εκτέλεση 11 άτομα: Θωμά και  Αλεξάνδρα Σαραντάκου από Σκάλα Λακωνίας, Παναγιώτα (Πίτσα) Κουβούση από τον Άγιο Βασίλη, Αθανάσιο Δημ. Πέτρου από την Καστάνιτσα,  Ιωάννη Μπρούσαλη από το Παρθένι Αρκαδίας, Μιχάλη Σπανό από Άγιο Δημήτρη Ζάρακα, Νικόλαο Παν. Χαραμή από τα Νόμια Μονεμβασίας, Ηλία  Θ. Νταβέλο από Βέρβαινα. Λείπουν τρία ονόματα, μια γυναίκα και δύο άνδρες, δεν έχουν βρεθεί τα ονόματά τους, όποιος γνωρίζει ας μας ενημερώσει.

Επίλογος

Θεωρούμε ότι πρέπει να μπει κοντά στο μέρος που εκτελέστηκαν οι 11 και σε μέρος που να το βλέπουν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες, μια πλάκα που να αναφέρει το γεγονός, είναι ένα μνημείο  για να θυμόμαστε τα δεινά του πολέμου.
Η προηγούμενη δημοτική αρχή είχε αρνηθεί να τοποθετήσει την πλάκα, ελπίζουμε ότι η νέα δημοτική αρχή θα εξετάσει το γεγονός και θα πράξει όπως έχουν πράξει σε πολλούς δήμους και κοινότητες της πατρίδας μας.

Στρατής Κουνιάς
5/7/2011

Δημοσίευση σχολίου

Author Name

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Powered by Blogger.