(HIDE)

Post/Page

(FALSE)

Weather Location

{fbt_classic_header}

Οι Τσάκωνες στα προεπαναστατικά χρόνια

Του Φιλίππου Β. Μπεκύρου. Το φιλελληνικό κίνημα που σάρωσε την Ευρώπη πριν ξεσπάσει η Ελληνική Επανάσταση, δεν ήταν καρπός μόνο της Φ...


Του Φιλίππου Β. Μπεκύρου.

Το φιλελληνικό κίνημα που σάρωσε την Ευρώπη πριν ξεσπάσει η Ελληνική Επανάσταση, δεν ήταν καρπός μόνο της Φιλικής Εταιρείας και των Ελληνικών Κοινοτήτων της Ευρώπης αλλά και των ξένων περιηγητών που είχαν ταξιδέψει στην Ελλάδα και την Μικρά Ασία, από τον 15ο αιώνα. Οι ξένοι αυτοί περιηγητές περιέγραψαν με κάθε λεπτομέρεια την αθλιότητα που ζούσαν οι Έλληνες κάτω από τον τουρκικό ζυγό. Οι περιγραφές αυτές, από διάφορους περιηγητές, σε χειρόγραφα, περιοδικά, εφημερίδες κλπ. συγκεντρώθηκαν από τον Robert Walpole και εκδόθηκαν το 1817 πρώτη έκδοση και δεύτερη το 1818.

Ερευνώντας αυτό το βιβλίο βρήκα μια υποσημείωση που αφορούσε του Τσάκωνες την οποία παραθέτω και αφορά τις οικονομικές δραστηριότητες των Τσακώνων στα προεπαναστατικά χρόνια. Έτσι γίνεται αντιληπτό πόσο εργατικοί και ικανοί ήσαν οι απλοί Τσάκωνες τα χρόνια εκείνα.

Συμπληρωματικά από άλλες μελέτες και πληροφορίες που έχω το ίδιο συνέβαινε και με τα άλλα μη Τσακώνικα χωριά της Κυνουρίας, ήσαν και αυτοί εξ’ ίσου προκομμένοι. Γνωρίζουμε πολλά για τους πλούσιους και δραστήριους Τσάκωνες του εξωτερικού, αλλά για τον απλό Λαό λίγα. Διαβάστε την είναι ενδιαφέρουσα:

MEMOIRS relating to European and Asiatic Turkey, and other Countries of the East. Edited from manuscripts, journals, by Robert Walpole, M.A. The second edition 1818.

Υποσημείωση στον πρόλογο σελ. xiii.

Μανιάτες ονομάζονται από τον Κωνσταντίνο Πορφυρογέννητο κάστρου Μαΐνης οἰκήτορας, de Ad. Imp. c. 50. Στο ανατολικό τμήμα της χώρας που κατέχουν, συνορεύουν με τους Τσάκωνες που κατάγονται από τους αρχαίους Λάκωνες και κατοικούν σε περιοχή του Μορέα μεταξύ Ναυπλίας και Λιμηράς Επιδαύρου. Πολλά Δωρικά στοιχεία διατηρούνται από τους Τσάκωνες στη διάλεκτό τους Μερικά παραδείγματα των οποίων παραδίδονται από τον Villoison. Λένε ὀχθρὲ για ἐχθρὲ (στην Σαπφώ βρίσκουμε ὁρπετν για ἑρπετόν), χάρκη για χάρτη; (οι Δωριείς λένε ἄλλοκα για ἄλλοτε), επίσης θουγάτηρ και ψουχά. Χρησιμοποιούν νάυτα και προφήτα, το ομηρικό ονομαστικό, αντί για νάυτη και προφήτη. -Βλέπε τα Prolegom. ad Hom. xlix. και τις χειρόγραφες σημειώσεις για τον Πίνδαρο, στις οποίες αναφέρεται ο Schæfer, σ. 96. στο Greg. de D. και στις έρευνες του Leake, σελ. 200.

Μαθαίνουμε από τον κ. Hawkins ότι τα ονόματα των χωριών των Τσακώνων είναι Πραστός, Καστάνιτσα και Σίτενα έχουν επίσης λίγους οικισμούς ή καλοκαιρινές κατοικίες με την ονομασία Καλύβια. Όλα αυτά ανήκουν στην επαρχία Μυστρά, αν και βρίσκονται στο Βιλαέτι του Αγίου Πέτρου (1). Ο Πραστός, σε σχέση με τον ελληνικό πληθυσμό, είναι σχεδόν ίσος με την Τριπολιτζά, και έχει 800 έως 1000 σπίτια.

Εκτός από μερικές μικρές πεδιάδες στην ακτή, η χώρα της Τσακωνιάς είναι εξολοκλήρου ορεινή και φυσικά δεν είναι παραγωγική για τα δημητριακά, αλλά συντηρεί πολυάριθμα κοπάδια αιγών και προβάτων. Συνεπώς, το τυρί είναι το κύριο εξαγωγικό προϊόν και δίπλα σε αυτό, τα βελανίδια, ή το κρεμέζι(2), τα οποία συγκεντρώνονται από τα πουρνάρια ή τους Άριους. Οι κάτοικοι φημίζονται για την ικανότητά τους να αποστραγγίζουν το έδαφος και να μεταφέρουν νερό και προτιμώνται από όλους τους άλλους στην εκτέλεση έργων αυτού του είδους στα νησιά του Ιονίου. Ένα σημαντικό μέρος του συνόλου του πληθυσμού που δεν βρίσκει απασχόληση στον τόπο του μεταναστεύει είτε περιοδικά, σε συγκεκριμένες εποχές του έτους είτε για κάποιο χρονικό διάστημα. Πολλοί, για παράδειγμα, μεταβαίνουν στην Πάτρα, όπου απασχολούνται στην φύλαξη των ξηραντηρίων των σταφίδων.

Περίπου τριακόσιοι(3) εγκαταλείπουν την Τσακωνιά κάθε χρόνο για το Ζητούνι (Λαμία) κοντά στις Θερμοπύλες, όπου απασχολούνται για τρεις μήνες στους ορυζώνες. Υπολογίζεται ότι περίπου ο ίδιος αριθμός κατοικεί στην Κωνσταντινούπολη, οι περισσότεροι από τους οποίους ακολουθούν το επάγγελμα του μπακάλη (παντοπώλης και προμηθευτές τροφίμων). Οι πωλητές ψωμιού στην πόλη αυτή είναι κυρίως Αρμένιοι αλλά οι μισθωτοί που απασχολούν για να αλέθουν το σιτάρι σε μύλους (που κινούν άλογα) και να ψήνουν το ψωμί είναι οι Τσάκωνες.

Απόδοση στα Ελληνικά και σχολιασμός: Φίλιππος Μπεκύρος.

----------------------------------------------
  1. Το 1819 ο Πραστός αποσπάστηκε από το βιλαέτι του Αγίου Πέτρου, και σχημάτισε το βιλαέτι του Πραστού.
  2. Πριν από την δημιουργία των χημικών χρωστικών τα υφάσματα και τα δέρματα τα έβαφαν με φυσικές χρωστικές. Από ένα παράσιτο της Βελανιδιάς βγαίνει μια ζωηρή κόκκινη βαφή. Οι Τσάκωνες Μουντζουράκης, Σαραντάρης, Κορολόγος και Κυρίος, είχαν συστήσει κοινοπραξία και έστελναν αλεσμένο σχίνο στα βυρσοδεψεία της Σύρου, για την βαφή δερμάτων. Το άλεσμα γινόταν στον Μύλο του Μουντζουράκη στην ακτή του Αγίου Ανδρέα. Ο μύλος σε λίγο δεν θα υπάρχει, θα είναι μια πικρή ανάμνηση της αμέλειας των κρατικών υπηρεσιών. Περισσότερες πληροφορίες για τον Μύλο υπάρχουν στα «Χρονικά των Τσακώνων» 
  3. Ο αριθμός 300 φαίνεται πως είναι σημαδιακός για τους Τσάκωνες καθόσον η παράδοση λέει πως ο Λεωνίδας με τους 300 προσέφεραν θυσίες στον ναό του Ποσειδώνα, στον Άρμενο των αρχαίων Πρασιών.


Δεν υπάρχουν σχόλια